ΗΜέΡΑ #8 / Ο Colin Stetson πέρα από τη θλίψη

gorecki

Σαφώς μία από τις πλέον ιδιότυπες κυκλοφορίες της χρονιάς ο νέος δίσκος του Colin Stetson Sorrow – a reimagining of Gorecki’s 3rd Symphony. Όχι ότι δεν μας έχει συνηθίζει στις εκπλήξεις ο Καναδός φυσητήρας (!) αλλά στην συγκεκριμένη περίπτωση προκάλεσε συζητήσεις η επιλογή του συγκεκριμένου έργου του Πολωνού συνθέτη Henryk Górecki (1933-2010) προς διασκευή.

Αφενός….

Η περίπτωση του Colin Stetson μπορεί να έγινε ευρέως γνωστή από τις session δουλειές του με μπάντες όπως οι Arcade Fire αλλά αυτό δεν είναι λόγος που αιτιολογεί την θυμηδία των θιασωτών της πειραματικής σκηνής (όπου πολλά προσωπικά έργα του Stetson ανήκουν) στην ημεδαπή. Αφενός είναι σαν να λοιδορείς τον Φλώρο Φλωρίδη για τα φυσήματα του στους Χειμερινούς Κολυμβητές και αφετέρου ο ίδιος ο Stetson δεν τα θεωρεί session τα πρωτοαναφερθέντα (όπως και ο Φλωρίδης εξάλλου).

Αφετέρου…

Από την άλλη η συμφωνία του Gorecki (ο οποίος διαφαίνεται στο παραπάνω gif) έχει το εξής μοναδικό υπόβαθρο. Είναι από τα συμφωνικά έργα με τις μεγαλύτερες πωλήσεις στη δισκογραφία. Τη δεκαετία του 90 (το 1995 για την ακρίβεια) η 3η συμφωνία του Πολωνού συνθέτη πούλησε πάνω από 1 εκατομμύριο κόπιες (στην έκδοση της στην Nonesuch) και η αλήθεια είναι ότι ποτέ δεν κατάλαβε κανείς πως συνέβη αυτό (για ενα έργο ήδη 24 χρόνων). Μήτε τα προηγούμενα έργα του είχαν κάνει πωλήσεις εκτός Πολωνίας (ελάχιστοι τον ήξεραν εκτός των συνόρων της χώρας του) και ούτε και τα έργα του που ακολούθησαν την 3η έκαναν την όποια θριαμβευτική πορεία όπως το (όπως απεδείχθη) best seller του. Η 3η βέβαια εξασφάλισε την εφ όρου ζωής έκδοση των έργων του σε μεγάλες δισκογραφικές της υφηλίου (πρόσφατο παράδειγμα η Συμφωνία του 4η  op.86). Οι μισοί soundtrackάδες επίσης (το δεύτερο ράφι) χρωστούν στον Πολωνό τις παρτιτούρες που έκαναν για χολιγουντιανά εμπορικά δράματα και αυτό οφείλεται στο ότι η 3η συμφωνία (και ίσως εκεί εξηγείται η πετυχημένη εμπορικά πορεία της) προοιώνισε το neo-classical με επιτυχία μιας και το είχε μπολιάσει με έναν επικοινωνιακό σε μουσικές δομές μινιμαλισμό (που βρισκόταν στα νανοκύτταρα του σύνθετη όπως μας αποδεικνύουν τα προηγούμενα έργα του) όπως και με μια συναισθηματικά φορτισμένη ατμόσφαιρα που οφειλόταν εν μέρει και στην βάση της έμπνευσης του Gorecki.

Μια από τις τρεις κινήσεις της συμφωνίας του έχει ως έμπνευση το κείμενο που βρέθηκε στους τοίχους του κολαστηρίου της Γκεστάπο (διαφαίνεται στο παραπάνω gif) στο πολωνικό Zakopane και έφερε την υπογραφή ενός 18χρονου κοριτσιού, της Helena Wanda Błażusiak, που λίγο μετά την χάραξη της κατά μία έννοια (και σίγουρα σπαρακτικής) διαθήκης της εκτελέστηκε από τους Ναζί. Η επανεξέταση του Β Παγκοσμίου Πολέμου στη δεκαετία του 90 σε ιστορικό, επιστημονικό, νομικό και διπλωματικό επίπεδο (όπως και η σύντομη άνοδος του νεοναζιστικού μορφώματος στην ενωμένη Γερμανία)  και ως εκ τούτου πολλές εκφάνσεις κρίθηκαν από το συλλογικό ασυνείδητο αναγκαίες ως εργαλεία συμπόρευσης με τη νέα σκοπιά εξέτασης της ιστορικής μνήμης –και μην ξεχνάμε επίσης στη συγκεκριμένη περίπτωση ότι η Πολωνία έχει το πλέον πολύπαθο data από τις ευρωπαϊκές χώρες αναφορικά με την ναζιστική μηχανή αποψίλωσης κρέατος και πνεύματος.

 

Μπορεί λοιπόν να φαντάζει περίεργη η επιλογή του Stetson για επαναπροσδιορισμό ενός κλασσικού έργου αλλά σε αυτό ίσως χρειάζεται να βάλουμε δύο σημεία στο συλλογισμό μας. Το ένα έχει να κάνει με το προσωπικό κριτήριο του (κανείς δεν ξέρει ποτέ ποια είναι τα aficionado έργα τέχνης στα οποία αρέσκεται ο καθείς από εμάς) και σε δεύτερο χρόνο πρέπει να σκεφτούμε και την πιθανότητα της πρόκλησης και προσωπικού καλλιτεχνικού στοιχήματος απέναντι σε ένα διάσημο έργο.

Και η αλήθεια είναι ότι ο Stetson προσέδωσε μια δραματικότητα που ναι μεν υπάρχει στο πρωτότυπο έργο αλλά εδώ φτάνει σε σαφώς πιο τρομώδεις πυθμένες.  Η προσθήκη της mezzo soprano ( και αδελφής τουColin ) Megan Stetson που έχει επιστρατευτεί κλιμακώνει ειδικότερα στην 2η κίνηση (τρεις συνολικά όπως και στο πρωτότυπο) την ενορχήστρωση του Stetson. Αν αναρωτιέστε από τα credits του δίσκου τι κάνει ο Greg Fox των Liturgy στην παρέα να σας πω ότι συνοδεύει στο δεύτερο movement της σύνθεσης και δημιουργεί εντάσεις όπως ο Mick Harris των Napalm Death όταν έκανε το μνημειώδες σχήμα των Painkiller με τον John Zorn και τον Bill Laswell.

O Colin Stetson ο ίδιος παίζει χαμηλά, πραγματικά χαμηλά στις κλίμακες, απόδειξη ότι ο δίσκος ξεκινά με τον ίδιο να  φυσά σε χαμηλό Ντο φτιάχνοντας μια υποχθόνια ατμόσφαιρα (η οποία βρίσκει στα μελλοντικά αυλάκια –ναι, σωστά, λεκτικός αναχρονισμός- της κυκλοφορίας την περάτωση της σε έως και hard doom απολήξεις) και συνεχίζει σε όλο το εύρος του Sorrow να δημιουργεί wall of sounds με τα πνευστά του. Όμως το Sorrow δεν είναι ένας δίσκος όπου θα ακούσετε ένα πολυοργανίστα να επιδεικνύει την ευρυμάθεια του αλλά θα ακούσετε την προσπάθεια του Stetson να υπηρετήσει το όραμα του ως συνθέτης και όχι αποκλειστικά ως εκτελεστής.

Ουσιαστική η διαφορά και αυτός είναι ένας από τους επιπλέον λόγους που το Sorrow προκρίνει εαυτόν ως έναν από τους πλέον ιδιαίτερους δίσκους του 2016. Αναντίρρητα.

Στυλιανός Τζιρίτας

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s