ΗΜέRA # 39 / Μικρό σημείωμα για τον Ιωάννη Σεβαστιανό Μπαχ

KOngo

Δουλεύοντας ο Bach (1685-1750) σε μεγάλο μέρος της πορείας του ως συνθέτης αναθέσεων, ειδικότερα για την εκκλησία και με ένα πραγματικό και σεβαστό άγχος περί της σωστής διευθέτησης των σχετικά μεγάλων εξόδων του ένεκα πολυμελούς οικογένειας, μεγαλούργησε αντίθετα στην διαχρονικά επικρατούσα έννοια της καθηκοντολογίας/διεκπεραίωσης. Και αυτό διότι  αντιμετώπισε τη νότα, το περιβάλλον της κάθε νότας όπως και την επιλογή της πρωτογενώς, με μια ιερατικότητα αναφορικά με την αρχειοθέτηση των προσωπικών του ως σύνθετη παθών. Έχω την εντύπωση ότι ο Bach σχεδόν πάντα τοποθέτησε τον μουσικό στόχο της εκάστοτε σύνθεσης πιο πάνω από τα στοιχεία εμμονής του, ζήτημα το τελευταίο που διακατέχει τον κάθε συνθέτη.

Ο Bach στην προσπάθεια του να ανιχνεύσει κάθε φορά ποιος είναι ο πραγματικός εννοιολογικός μουσικός κώδικας πέρασε στη μεταγλώσσα της νότας, καθορίζοντας με ριζοσπαστικό τρόπο the shape of things to come.

Αν τοποθετήσει κάποιος τα περίφημα Goldberg Variations BWV 988 (1741) στον πομπό των ηχείων του θα αντιληφτεί μετά από μια προσεκτική ακρόαση ότι εκεί μέσα βρίσκονται πολλές από τις εξελίξεις της μουσικής του επόμενου και του μεθεπόμενου αιώνα. Ο ρομαντισμός, η ελλειπτικότητα, ο ιμπρεσιονισμός, ο μινιμαλισμός, ο μοντερνισμός.

Οι παραπάνω σκέψεις πήραν αφορμή σήμερα με την ακρόαση του παραπάνω έργου και μάλιστα όχι στις αριστουργηματικές και πασίγνωστες ηχογραφήσεις του ευφυούς Glen Gould (1932 – 1982)* αλλά από τον αξιοπρεπέστατο Βρετανό (αλλά με γερμανική καταγωγή) πιανίστα Freddy Kempf (1977-) σε μια έκδοση του BBC που είχα καβατζάρει από την συλλογή ενός αρχείου στο Μοναστηράκι πριν από 1,5 χρόνο.

Ακούστε τις δύο τελευταίες νότες του Aria da Capo e Fine για να αντιληφθείτε την παρακαταθήκη που παρέλαβε ο Βόλφρανγκ. Ακούστε την Aria (Variation #1) για να ανακαλύψετε εκ νέου τις ρίζες του Σοπέν.

Όσο περνούν τα χρόνια ανακαλύπτω όλο και περισσότερες συνεντεύξεις όπου καταξιωμένοι μουσικοί (ενός μεγάλου φάσματος) βρίσκουν όπως ομολογούν στον Bach   έναν λειμώνα σφριγηλού κάλους, υποσημειώνοντας παραλληλα το πεδίο νέας σκέψης πάνω στη μουσική που τους ξεκλειδώνει ο συνθέτης.

Και επίσης αλήθεια είναι ότι στο τέλος ως ακροατής καταλήγεις στον Bach. Είτε πηγαίνεις μέσω του Mozart είτε μέσω του Brian Wilson είτε του Wim Mertens είτε του Terry Riley, στο τέλος καταλήγεις στον άνθρωπο από το Eisenach. Τον Johann Sebastian Bach.

*Το βιβλίο Glen Gould – Σκέψεις για τη μουσική σε μετάφραση Στέφανου Θεοδωρίδη είναι παρεμπιπτόντως ένα θαυμάσιο ανάγνωσμα. Περισσότερες πληροφορίες για την έκδοση εδώ.

Στυλιανός Τζιρίτας

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s