ΗΜέRA #46 – Ο φιλοσοφικός στοχασμός πριν και μετά τον Δάκη

dakis gif

Ο Δάκης, ναι αυτός ο Δάκης, έχει πει ένα κακάσχημο αλλά λίαν κολλητικό τρακ στη δεκαετία του 70, το Φιλοσόφησε, όπου παροτρύνει τον μέσο ακροατή να φιλοσοφήσει για να αφήσει πίσω τις στενοχώριες της καθημερινότητας. Το τραγούδι, μία σύνθεση του (συμπαθέστατου) Ζωρζ Μουστακί σε διασκευή του Κώστα Κλάββα και στίχους της τηλεοπτικής Σάσας Μανέττα, έκανε τη δική του καριέρα στα ερτζιανά στα 70s ακριβώς επειδή η φιλοσοφία ως έννοια είχε περάσει πια στο λεξιλόγιο του μέσου Έλληνα, ασχέτως αν περισσότερο nirvana θύμιζε η επεξήγηση/χρήση της παρά διάθεση ενδοστοχασμού. Έννοιες που έτσι κι αλλιώς συναντώνται οι παραπάνω κάτω από το πρίσμα διαφόρων οπτικών και σχολών.

Με όλη τη διάσταση που μπορεί να πήρε η λέξη «φιλοσόφησε» στην καθημερινότητα του Έλληνα, όταν ερχόταν η συζήτηση στα πραγματικά κιτάπια της σκέψης τα πράγματα σαφώς άλλαζαν και οι περισσότεροι ψέλλιζαν απλά ονόματα και μερικά τσιτάτα του Πλάτωνα, του Νίτσε και στην καλύτερη των περιπτώσεων του Ζαν Ζακ Ρουσσώ.

*Ακούστε το τραγούδι πατώντας εδώ

Τα τελευταία χρόνια έχουμε υπάρξει μάρτυρες μια μεγάλης προσπάθειας να γίνει πιο προσιτή η φιλοσοφία στο μέσο αναγνώστη. Αυτό σαφώς και εγκυμονεί κινδύνους που ελλοχεύουν από την άστοχη ματιά του συγγραφέα (ακόμα θυμάμαι εκείνο το αλήστου μνήμης Φλιπεράκι της Φιλοσοφίας που μεταφράστηκε και στα ελληνικά) όσο και από την πλευρά του μεταφραστή που πρέπει να είναι δοκιμασμένος σε ανάλογα χωράφια.

Το βιβλίο που μόλις κυκλοφόρησε ο Κέδρος με τίτλο Σύντομη Ιστορία της Δυτικής Σκέψης αποφεύγει και τους δύο παραπάνω  υφάλους. Ο Γιώργος Μαραγκός είναι άριστος ως μεταφραστής και επιπλέον θα σημειώσω στα υπέρ του την επιτυχημένη (δεν είναι τόσο εύκολο όσο ακούγεται) μεταφορά όλων των ονομάτων σε ελληνική γραφή, κάτι που κάνει το κείμενο να ρέει ανεμπόδιστα.

Για το τελευταίο  έχει φροντίσει και ο ίδιος ο συγγραφέας, ο Stephen Trombley, συγγραφέας, επιμελητής κειμένων και ό ίδιος όσο και κινηματογραφιστής. Ο Trombley δεν εκλαϊκεύει αλλά σε κάθε περίπτωση αφήνει δύο δρόμους πάντα ανοικτούς. Ο πρώτος είναι ενός ανεπαίσθητου χιούμορ που διαγράφεται πολύ λεπτά και χωρίς σε καμία περίπτωση να εκχυδαΐζει το κείμενο του. Ο δεύτερος είναι ο κριτικός του λόγος που δεν ασκείται ως αποψιλωτικό κατηγορώ ή αποθεωτικό μανιφέστο ακόμα και σε περιπτώσεις ακραίες ή καταξιωμένες, αντίστοιχα, αλλά δίνει στον αναγνώστη την ευκαιρία να διακρίνει την πίσω από τις γραμμές κοσμοθεώρηση του εκάστοτε στοχαστή.

Αποφεύγοντας επίσης την κεφαλαιοποίηση ανά όνομα ή σχολή σκέψης ο Trombley καταθέτει την ιστορικότητα της φιλοσοφίας, τη συνέχιση της πλεύσης διαμέσου των αιώνων χωρίς να την διακόπτει με τον εμβολισμό ιστορικών γεγονότων αλλά πάντα εμφωλεύοντας το κοινωνικό πλαίσιο είτε μιλάμε για τον Χούσερλ είτε για τον Αριστοτέλη. Πολύ επιτυχημένα επίσης πιάνοντας το νήμα της ανθρώπινης σκέψης κατατάσσει τη θρησκεία (ως αναζήτηση και όχι εκκοσμίκευση) όπως και τη γλώσσα ως δύο κατακλυσμιαίους αγωγούς αλλά και κινητήρες της φιλοσοφίας.

Βιβλίο που διαβάζεται με όποια σειρά θέλετε, τουτέστιν μπορείτε ως ακρίδες να πηγαινοέρχεστε (βοηθά και το αναλυτικό ευρετήριο μετά το πέρας του κειμένου) μπρος και πίσω στην ιστορία, συνδέοντας έτσι τάσεις και φλέβες του στοχασμού. Άριστο , πραγματικά

Στυλιανός Τζιρίτας

*Η φωτογραφία είναι φυσικά από το εξώφυλλο μιας άλλης εποποιίας του Δάκη, που έφερε τον τίτλο και το single Θωρακισμένη Μερσεντές (1991).

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s