ΗμέRA # 64 / O Ai Weiwei στην Αθήνα / Που ξεκινά το καιροσκοπικό κωλοδάχτυλο και που σταματά η καλλιτεχνική τομή?

ai weiwei

Από την πρώτη στιγμή που ανακοινώθηκε η έκθεση του κινέζου εικαστικού στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης ήθελα να πάω. Είχα παρακολουθήσει όλα αυτά τα χρόνια και τις συγκρούσεις του με τους κινεζικούς φορείς εξουσίας αλλά και τη σχετική ταινία που ξετυλίγει το saga του δημοφιλούς καλλιτέχνη. Και επίσης αλήθεια είναι ότι έφυγα με ανάμικτα συναισθήματα.

Ικανοποίηση έλαβα σαφώς σε πολλά σημεία της έκθεσης. Ειδικότερα οι δύο από τις τρεις αίθουσες του ισογείου φιλοξενούν θαυμάσια πονήματα του Ai Weiwei. Το επίσης ικανοποιητικό είναι ότι ενώ υπάρχει (κυριολεκτικά) πλήρης διάχυση του Ai Weiwei στο μουσείο, φθάνοντας να καταλαμβάνει εκτός από ολόκληρες αίθουσες (λογικό) ακόμα και σημεία μέσα στη μόνιμη έκθεση κυκλαδικής τέχνης (ομολογουμένως όχι μόνο προσεκτικά και καθόλου φανταχτερά αλλά και με σωστές μεταφορές και εννοιολογικές παρομοιώσεις), ο κινέζος εικαστικός δεν βαρύνει το μάτι σου ως επισκέπτη.

Ακόμα και στις κολοσσιαίες κατασκευές του, όπως ο επιδαπέδιος πολυέλαιος του ισογείου, διακρίνεται από μια μινιμαλιστική γραμμή που καταφέρνει να συγχρωτίζεται με έναν αντικειμενικά δύσκολο χώρο προς έκθεση όπως είναι τα δωμάτια του ισογείου του Μεγάρου Σταθάτου (αρχιτεκτόνημα του Τσίλλερ btw) όπου στεγάζεται το μουσείο και που έχουν ακόμα στολίδια στα ταβάνια αλλά και ένα γενικότερο στυλ που απηχεί τα τέλη του 19ου αιώνα στην ελληνική μεγαλοαστική αρχιτεκτονική εσωτερικών χώρων. Στα συν επίσης τα έργα του Ai Weiwei από μάρμαρο που είναι εγκατεστημένα στον πάνω όροφο και ειδικότερα το από ενιαίο μάρμαρο γρασίδι και η αντιασφυξιογόνος μάσκα.

ai weiwei89

Τα στοιχεία της έκθεσης που προσωπικά με κλείδωσαν αρνητικά απέναντι στον κινέζο καλλιτέχνη (και ίσως και να οφείλονται και στην διεύθυνση του μουσείου κατά μεγάλο μέρος) έχουν να κάνουν με δυο σκέλη. Καταρχήν το εισιτήριο κατανοητό το οτί στην τιμή των 7 ευρώ αλλά είναι απαράδεκτο να ΜΗΝ εξαιρούνται από αυτό οι άνεργοι (θυμίζω ότι σημαντικό μέρος της έκθεσης έχει να κάνει με τους πρόσφυγες και έστω και εξ αντανακλάσεως εγώ βλέπω μια αστοχία στην συνδεσμολογία κοινωνικής ζεύξης).

Κατά δεύτερον δεν μπορεί να ακούω τον ταμία να επαναλαμβάνει ως ντούρασελ κασετόφωνο σε κάθε επισκέπτη που πάει στο γραφείο εισιτηρίων τη φράση «το 10% των εσόδων θα διατεθεί σε φιλανθρωπικούς σκοπούς (στους Γιατρούς Χωρίς Σύνορα και στην ελληνική οργάνωση ΜΕΤΑδραση για την ακρίβεια), όταν ακόμα και ένας σκράπας οικονομικών καταλαβαίνει ότι τα 70 λεπτά είναι πραγματικά λίγα χρήματα. Ειδικότερα αν βάλουμε στο λογαριασμό μας ότι το πωλητήριο του μουσείου και μιλώ για το merch της συγκεκριμένης έκθεσης και όχι τα merch items της μόνιμης έκθεσης, είναι κυριολεκτικά απλησίαστο. Ένα τασάκι μεγέθους 5×5 εκ. με τυπωμένο ένα τσιτάτο του Ai Weiwei κοστίζει 28 ευρώ και πραγματικά με σόκαρε σε τέτοιο βαθμό η τιμή που δεν μπήκα καν στον κόπο να ρωτήσω την τιμή μήτε του καταλόγου της έκθεσης μήτε  κάτι πραγματικά ωραία σημειωματάρια με φωτογραφίες του καλλιτέχνη στο εξώφυλλο.

Και εκεί ξεκινούν μέσα σου να θεριεύουν οι έτσι κι αλλιώς αμφίβολες γνώμες που υπάρχουν ανά την υφήλιο για τον συγκεκριμένο καλλιτέχνη. Που σαφώς έχει συγκρουστεί με τον κινέζικο ολοκληρωτισμό αλλά υπάρχει μια σταθερή χρήση εύκολων συμβολισμών από μεριάς του η οποία κατά πολλούς στοχεύει και στην επίσης εύκολα αντανακλαστική αντίδραση και συγκίνηση των θεατών. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η σειρά με τα κωλοδάχτυλα σε προοπτική κτιρίων που φέρουν την ανά τον κόσμο πολιτική εξουσία όπως ο Λευκός Οίκος και το Κρεμλίνο ή απέναντι σε διαχρονικά πολιτισμικά icons όπως η Μόνα Λίζα και το Πύργος του Άιφελ. Μπορεί να αναγνωρίζω ότι για έναν ασιατικής καταγωγής καλλιτέχνη που βυθίστηκε στην δυτική κουλτούρα τέχνης η χρησιμοποίηση του middle finger στα μάτια του αλλά και σε αυτά των κινέζων θιασωτών του να φαίνεται πολύ επαναστατικό αλλά έχω την εντύπωση ότι στους παροικούντες την Ιερουσαλήμ φαίνονται ως βαρετές εκτονώσεις.

ai weiwei8989

Πάντως, το δεύτερο σκέλος της κλασσικής αντιπολίτευσης στον Ai Weiwei πραγματώνεται πάντα κάτω από την κατηγορία για την εκτενή χρήση που κάνει ίδιος των μέσων κοινωνικής δικτύωσης για τη μετάδοση και του μηνύματος αλλά και της καλλιτεχνικής personas του. Αλλά εδώ μπαίνουμε σε έναν τραγανιστό λουδητισμό, σωστά οπότε αυτά ανήκουν κυρίως σε γηροκομεία κριτικής αποτίμησης του σήμερα.

Μπορεί εν τέλει το ίδιο το παιχνίδι του Ai Weiwei  να είναι η πρόκληση ακόμα και όταν έχεις αποδεχτεί τους όρους της πρωτογενούς πρόκλησης του απέναντι στο status quo. Τα συμπεράσματα ανήκουν στον κάθε θεατή/αναγνώστη.

Η έκθεση θα διαρκέσει μέχρι τις 30 Οκτωβρίου. Για περισσότερες πληροφορίες πατήστε εδώ.

Στυλιανός Τζιρίτας

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s