ΗΜέRA #92 / Μερικά πράγματα που μάθαμε από την επίσκεψη του Brian Eno στην Αθήνα

eno3

Μάλλον δεν είναι σωστός ο τίτλος. Κι αυτό διότι οποιοσδήποτε έχει παρακολουθήσει έστω και μέσω youtube ομιλίες του Brian Eno (παλαιότερα μέχρι και σε cd-rom ελληνικής κοπής σε περιοδικό υπήρχε μια τρομερή διάλεξη του) δεν βρέθηκε μπροστά σε εκπλήξεις. Ο λόγος του είναι μεσαίων και χαμηλών συχνοτήτων, με σωστό ρυθμό και με μίξη αγγλικής και αμερικάνικης γλώσσας, μόνο ως προς τη χρήση των λέξεων, η προφορά είναι κλασσική αλλά χωρίς χρωματισμούς αμιγώς αγγλική.

Ο Eno εμφανίστηκε στη σκηνή με τα αγαπημένα του μπλε χρώματα, αν παρατηρήσετε πολλές από τις φωτογραφίες του των τελευταίων ετών οι αποχρώσεις του μπλε έχουν την τιμητική τους. Ελαφρό γένι (η μια ελαφριά αξυρισιά?) ως κορνίζα προσώπου και διοπτροφόρος. Ομολογώ ότι περίμενα μια ομιλία/διάλεξη του και όχι συζήτηση. Η οποία συζήτηση έγινε με τον Χρήστο Καρρά, τον Γενικό Διευθυντη της Στέγης, άνθρωπο που είναι γνωστό το υψηλό επίπεδο γνώσεων του αλλά και η ευγένεια και μετριοπάθεια του. Αυτό συνέβαλε σε μια ενδιαφέρουσα συζήτηση αναμφίβολα αλλά επιμένω ότι προτιμούσα τον Eno να ξαμοληθεί μόνος του. Δεν με ενδιέφερε (και ας κατέθεσα και εγώ μια από αυτές) ούτε καν να απαντήσει στις ερωτήσεις που είχε προκαταβολικά καταθέσει το κοινό ηλεκτρονικά μερικές ημέρες πιο πριν. Όχι ότι η συζήτηση έκοψε το χιούμορ, την οξυδέρκεια ή το αναπάντεχο που σε περιμένει στη γωνιά σε κάθε μακροσκελή ομιλία (άντε! συζήτηση) που συμμετέχει ο Eno.

Σε πολλούς έκανε εντύπωση η εκτενής αναφορά του σε πολιτικά δρώμενα του παρελθόντος ή του παροντικού χρόνου αλλά ο Eno πλησιάζει τα πολιτικά γεγονότα ως κοινωνικούς δείκτες και όχι ως κοινωνικά απότοκα και επειδή η θεώρηση του για τη μουσική ήταν πάντα σε σχέση με τον άνθρωπο και όχι με τη νότα (ακόμα και όταν μιλάει για τον ήχο, ομιλεί για τη σύλληψη του από το ανθρώπινο αυτί και όχι πάνω στην κοσμοθεωρία του ήχου ως αυτόνομο γεγονός άμοιρο του περιβάλλοντος) προσωπικά δεν μου έκανε καμία εντύπωση μήτε το άκουσμα του Τραμπ μήτε του Ρήγκαν.

eno2

Από την άλλη μάλλον απογοητεύτηκαν αυτοί που περίμεναν μια εκτενή συζήτηση πάνω στο ambient. Ο ήχος και η μουσική υπήρχαν σε όλη τη διάσταση της ομιλίας του (άντε! συζήτησης) αλλά περισσότερο παρακολουθούσαμε την αρμολόγηση των σκέψεων του συνθέτη και παραγωγού πριν φτάσει στη σύνθεση. Περισσότερες ήταν οι αναφορές του Eno σε άλλους μουσικούς παρά στο ίδιο του το έργο. Λυπήθηκα που δεν μίλησε παραπάνω για τον Steve Reich ενώ ήταν απολαυστική όσο και παραστατική η ανάλυση του πάνω στον Terry Riley και το In C. Αναφορικά με την εγκατάσταση του The Ship στον εκθεσιακό χώρο της Στέγης, είπε κατά την προσωπική μου άποψη ένα από τα πλέον ενδιαφέροντα πράγματα της βραδιάς (ή μάλλον του απογεύματος). Το ότι ουσιαστικά ακούμε τα loudspeakers, τα ηχεία δηλαδή, τα οποία τα ανέφερε χαρακτηριστικά ως «the uncelebrated heroes of pop music«, εξηγώντας ότι με την κίνηση του χαρτιού, της μεμβράνης τους ακούμε τα βιολιά ή τις κιθάρες και η τελείως διαφορετική χροιά που το καθένα χαρίζει, δίνει και τη δική του ξεχωριστή διάσταση. Αυτό αποτέλεσε την αρχική του επιδίωξη αναφορικά με την εγκατάσταση του The Ship και ως εκ τούτου όπως είπε άρχισε να ψάχνει φτηνά, χρησιμοποιημένα ηχεία  στην αγορά. Πέρα από αυτά όμως ο Eno μίλησε και για την ολότητα της ηχογράφησης αλλά και για την κοντόφθαλμη (χωρίς να την χαρακτηρίσει έτσι) προοπτική που έχουν πολλοί μουσικοί βλέποντας τη διαδικασία στο στούντιο εξ’ αρχής με συγκεκριμένο και πεπερασμένο στόχο, κάτι που θεωρεί ότι όχι μόνο λάθος είναι ως πεποίθηση αλλά και ως πραγματικότητα μιας και κανείς δεν μπορεί να προβλέψει τις δεκάδες βιολογικές και μη συνταγμένες που θα επηρεάσουν την ηχογράφηση μέχρι την περάτωση της.

Δεκάδες τα σημεία φιλοσοφικής διάστασης του Eno που ακούσαμε το βράδυ της Τρίτης, 4 του Οκτώβρη στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών και είναι σίγουρο ότι έδωσαν κίνητρο που έδωσαν για συζητήσεις αλλά και σκέψη του κάθε ακροατή πάνω σε αυτά. Διότι είναι φανερό σε οποιονδήποτε άκουσε χθες το βράδυ (έστω απόγευμα) ή ξέρει τον Eno. Δε μιλάμε για μουσικό, συνθετη ή παραγωγό αλλά πρωτίστως για ένα διανοητή.

Υ.Γ. #1 Χαρακτηριστικό του ήθους του Eno είναι ότι ενώ το κοινό τον χειροκροτούσε στο τέλος πήρε το λόγο για να ζητήσει ένα έξτρα χειροκρότημα για τους ταυτόχρονους μεταφραστές της συζήτησης που όπως είπε σε ανάλογες συζητήσεις έχουν πάντα δύσκολο έργο. Να σημειώσω κι εγώ με τη σειρά μου ότι η ποσόστωση των ελαττωματικών συσκευών ταυτόχρονης μετάφρασης εχθές βράδυ ήταν σε πολύ υψηλό βαθμό για τα δεδομένα της Στέγης.

Υ.Γ. #2 Ένα ευχαριστώ στον Αναστάση Γρίβα για τις φωτογραφίες. Εγώ είχα πάρει μαζί μου μόνο recorder…

Στυλιανός Τζιρίτας

 

 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s