ΗΜέRA # 153 / Στο Αζερμπαϊτζάν προς ανεύρεση τετράφωνης συγχορδίας

vagif-mustafazade-jazz-compositions

Την προηγούμενη Κυριακή πηγαίνοντας στο παζάρι και ψάχνοντας (όχι για δίσκους και ηχογραφήσεις αλλά για κάτι τελείως διαφορετικό και ειδικό) έπεσα πάνω σε μια κασετίνα που έχει τον τίτλο Jazz In Azerbaijan [με κείμενα σε 4 γλώσσες στο 382 (!) σελίδων ένθετο της] και με 2πλο cd ανθολόγησης κορυφαίων στιγμών του είδους στην ανεξάρτητη πια χώρα μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης. Η άψογη κατάσταση της συλλογής* και το πραγματικά αστείο αντίτιμο που η τσιγγάνα πωλήτρια μου ζήτησε δεν άφησε περιθώριο. Την αγόρασα πάραυτα και από τότε την έχω συνεχώς στα ακουστικά μου.

Η περίπτωση «Τζαζ στο Αζερμπαϊτζάν» έχει όλο το ενδιαφέρον όσο και κοινά σημεία με αρκετές ακόμα χώρες που δεν κατάφεραν λόγω διαφόρων πολιτικών συνθηκών να αναπτύξουν τη δική τους φωνή ένεκα πιέσεων (κοινωνικών και ιδεολογικών).

Την ίδια στιγμή αυτό που παρατηρείται είναι ότι στις περιπτώσεις που οι συνθέτες πήγαν προς κατευθύνσεις εμφανώς επηρεασμένες (σε επίπεδο copy/paste) του δυτικού τρόπου (και ειδικότερα ευρωπαϊκού στην προκειμένη περίπτωση) τρόπου γραφής στο συγκεκριμένο είδος είχαμε πενιχρά αποτελέσματα. Smooth jazz εστιατορίου και ανελκυστήρων μήτε καν κατάλληλη για την εποχή που ηχογραφήθηκε. Και δεν είναι μόνο τα αστεία συνθεσάιζερ, που έτσι κι αλλιώς κατέκλυσαν την παγκόσμια σκηνή της jqazz τη δεκαετία του 80 στην προσπάθεια των μουσικών να ανακαλύψουν νέους ήχους λες και ο καθείς έχει τη δυνατότητα ανάλυσης και εκπόνησης ήχων από τους συνθετήτες όπως ο Herbie Hancock (ή ο Stevie Wonder αν θέλουν να ανοίξουμε το φάσμα) όταν πρωτοστάτησε/αν στη δεκαετία του 70 στις χρήσεις αυτών στα jazz/funk/soul κλιμάκια, αλλά και μια μάλλον βαρετή και μη περιπετειώδης άποψη πάνω στο είδος. Από την άλλη υπάρχουν συνθέτες όπως ο (στα όρια εθνικού ήρωα για τους Αζέρους) Vagif Mustafah-zadeh (πατέρας της γνωστής Aziza) που έκαναν το σωστό όσο και αυτονόητο. πρώτα κατάλαβαν τη φύση της μουσικής και μελέτησαν πάνω σε αυτήν  και μετά προσπάθησαν να συνταιριάξουν την ηχητική ντοπιολαλιά της πατρίδας τους.

Οι περισσότεροι ωστόσο ακολούθησαν την πεπατημένη χωρίς σε καμία περίπτωση αυτό να ;φορά την αρτιπαιξία τους. Η τελευταία υψηλή όσο όμως και η προσήλωση τους σε φόρμες που ο Miles Davis παρέδωσε (επαναστατικές μεν στη γέννα τους, του χασμουρητού όμως όταν τις ακούς από άτολμες μπάντες σήμερα). Χιλιάδες αυλάκια βινυλίου με καλοπαιγμένες αλλά πεπερασμένες μουσικές δομές. Και είναι παρήγορο που νεώτερα παιδιά όπως ο Elchin Shirinov (που δεν περιέχεται στη συγκεκριμένη συλλογή) έχουν αφομοιώσει νεώτερες και πιο σύγχρονες λογικές προσπαθώντας παράλληλα να δημιουργήσουν ιδιότυπο φόρμας βάσει της πολιτισμικής ηχητικής του ραχοκοκαλιάς/παράδοσης. Καθόλου τυχαίο ότι και στην Ελλάδα όταν έκαναν κάτι ανάλογο ο Φλωρίδης όπως και οι Mode Plagal οι ηχογραφήσεις τους πέρασαν όχι μόνο σε ελαφρώς μεγαλύτερο ακροατήριο αλλά απέκτησαν και διαχρονικότητα ως δισκογραφικές καταθέσεις.

Η ιστορία του Αζερμπαϊτζάν μπορεί να όρισε έναν όμοιο φορμόλης ηχητικό jazz κόσμο (με εξαιρέσεις σαφώς) αλλά ότι έχει ενδιαφέρον είναι αναμφισβήτητο.

* Η πολυτελέστατη όπως είπα και παραπάνω έκδοση (οι φωτογραφίες έχουν πέμπτο χρώμα στην εκτύπωση) έχει την υπογραφή του Baku Jazz Center, γνωστότατου όπως μαθαίνω κέντρου live εξασκήσεων της τοπικής σκηνής ενώ υπάρχει και μια χορηγία της αζέρικης εταιρείας τηλεπικοινωνιών και έχει ημερομηνία έκδοσης το 2004.

Στυλιανός Τζιρίτας

 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s