ΗΜέRA # 183 / Ο κατεστραμμένος Τόμας Μαν

dalars metoikos

Κλείνω το βιβλίο και κοιτάω το μουτζουρωμένο εξώφυλλο, προφανώς από κάποιο μικρό παιδί. Η μολυβιά έχει φάει μέρος από τον τίτλο και ο Τόμας Μαν έχει απομείνει με ένα Ν και ας είναι κεφαλαία τα γράμματα που έχουν τοποθετηθεί στο γαλάζιων αποχρώσεων εξώτερο της έκδοσης της Νεφέλης. Η μουντζαλιά έχει λάβει διαστάσεις καταστροφής και έχει φτάσει και στον ελαφρώς γερμένο μπροστά ανδριάντα του Μαν καθώς αυτός φθάνει σχεδόν αγχωμένος θα έλεγε κανείς κάτω από τα ίδια τα γράμματα του ονόματος του. Άναρχες γραμμές που έρχονται σε πλήρη αντίθεση με τη λογική του τόμου αλλά και του ίδιου του συγγραφέα όπως κατάλαβα για άλλη μία φορά απόψε. Η αλληλογραφία του Τόμας Μαν είναι μια προέκταση των έργων του. Στιβαρή και γεμάτη υποσημειώσεις, δευτερεύουσες προτάσεις (που ποτέ όμως δε χάνουν το στόχο τους) και με τις έννοιες να βρίσκουν πάντα αυτό που έχουν θέσει ως παγκοσμίως παραδεκτή ισοφάριση των συλλαβών που τις αποτελούν. Η αλληλογραφία του Τόμας Μαν με έχει συναρπάσει όχι μόνο διότι έχει ενδιαφέρον το κείμενο του ψαχνού αλλά και επειδή ανασύρθηκε μέσα στη διαδικασία μίας άλλη έρευνας που μόνο ως παράπλευρη λογικής μπορεί να γίνει αντιληπτή η παρουσία της στον όγκο που μεγαλώνει σταθερά τους τελευταίους μήνες στα αριστερά του γραφείου μου.

Ο πατέρας, αν και άγνωστο γιατί έχω αυτή τη βεβαιότητα, σταμάτησε τη θηριωδία πάνω στο βιβλίο, άγνωστο αν ήταν κόρη ή υιός ο θύτης. Ο Τόμας Μαν είναι ένας από τους συγγραφείς που έθεσαν όχι μόνο ερωτήματα που αφορούν και τα δύο φύλα*, αλλά γνωρίζω εξίσου καλά ότι έχει μεγάλη πέραση στο γυναικείο φύλο. Εξάλλου ακόμα και η μετάφραση σε τούτο τον τόμο που εκδόθηκε το 1985 στη σειρά Βιβλιοθήκη της Τέχνης στη Νεφέλη έχει μία γυναίκα στο τιμόνι της πλοήγησης προς ελληνικό λιμένα αντίληψης, της αείμνηστης Νανά Ησαϊα (1934 – 2003).

Η παρέμβαση του παιδιού έχει προχωρήσει μέχρι και την πρώτη μέσα σελίδα, μία κενή σελίδα όπου το ανορθόδοξο κλειδί ενός αήθους σολ έχει χαραχτεί με έντονο τρόπο στην κορυφή και περικοκλάδα του για να σβήσει με ελάχιστη πειστικό τρόπο στα ριζά της σελίδας. Ξανακοιτάω για πολλοστή φορά μέχρι που πήγε η ζημιά του θύτη. Μέχρι εκείνη τη σελίδα διαπιστώνω για πολλοστή φορά, όσες και οι φορές που εξίσου διαπίστωσα ότι το βιβλίο ποτέ δεν έφτασε μέχρι το τέλος η ανάγνωση του. Στη σελίδα 235 ξεκινά και οδεύει μέχρι το τέλος μια σφιχτά δεμένη ομάδα σελίδων που είναι ενωμένη από το κεφάλι, σαν δικασμένα από τη μοίρα σιαμαία, πολλαπλά παράγωγα μιας φαντασιακής μήτρας, κινεζικής σχηματίζω με το μυαλό μου ενθυμούμενος τους περίφημους αδελφούς Τσανγκ, πέφτοντας για άλλη μία στιγμής σε ταμπέλες και σχηματοποιήσεις. Ο αναγνώστης δεν το τελείωσε επειδή το παιδί το κατέστρεψε ή επειδή βαρέθηκε? Πιστεύω ότι το βιβλίο βρέθηκε στο παλιατζίδικο και από εκεί στα χέρια μου εξαιτίας της παρέμβασης του παιδιού, αναντίρρητα. Το βιβλίο που δεν έχει φτάσει μέχρι το τέλος από απόφαση του αναγνώστη παραμένει στη βιβλιοθήκη, με μία έστω γνωστή εκ των προτέρων πολλές φορές μη τηρήσιμη υπόσχεση για περαίωση της ανάγνωσης του, ενώ το βιβλίο που λαβώθηκε θανάσιμα και ανεπιστρεπτί μοιάζει ως καμένο σπίτι στα χέρια ενός γίγαντα που δεν ξέρει που να το τοποθετήσει στο μυθικό του κάστρο. Δε χωρά πουθενά η εύκολα δικάσιμη ασχήμια του και ακολουθεί το δρόμο της αποπομπής από τη βιβλιοθήκη, μερικές φορές χωρίς καν να την έχει συναντήσει αν υποθέσουμε ότι η καταστροφή έγινε την περίοδο που ο αναγνώστης το είχε στην καθημερινή οπτική του, σε κάποιο τραπέζι στο σαλόνι ή στην παρακείμενη του κρεβατιού εταζέρα, εξαιτίας του ότι εκείνη ακριβώς την περίοδο ήταν αυτό που εξέταζε ή διάβαζε μεταξύ άλλων, χωρίς βέβαια αυτό να αποκλείει  ότι το παιδί τράβηξε το βιβλίο σε μια μανιώδη πορεία του μπροστά από το χώρο τοποθέτησης ανάλογων πονημάτων.

Και το αστείο είναι ότι μέσα στο ψαχνό, ο Μαν είναι άθικτος και τελικά το βιβλίο αποτέλεσε ένα από τα πλέον συναρπαστικά αναγνώσματα αυτής της περιόδου που διανύουμε από τις αρχές του έτους 2017.

Στυλιανός Τζιρίτας

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s