HMέRA # 205 / Γιατί δεν (μπορώ να) ακούω πια David Bowie

bowie1.gif

Θυμάμαι ότι πριν από χρόνια πόσταρα τουλάχιστον δύο φορές στο facebook τι θα κάνουμε αν έφευγαν μερικές αρχετυπικές φιγούρες της σύγχρονης μουσικής. Ομολογώ ότι μιλούσα με προσωπικά κριτήρια αν και οι δύο τουλάχιστον από αυτούς ο Bowie και ο Eno είναι τέτοιας αποδοχής (ο τρίτος ήταν ο Fripp) που δεν υπήρχε ζήτημα διαφωνίας με τη συντριπτική πλειοψηφία των αναγνωστών. Μεταξύ σοβαρού και αστείου λοιπόν ενθυμούμαι να γράφουν οι περισσότεροι απευχητήρια, το ξέρω ότι δεν είναι δόκιμος όρος, ή να αντιδρούν με εικονικά κλάματα. Ήρθε ο χρόνος που αφορούσε, αναπάντεχα μάλιστα δεδομένης της ηλικίας του, τον ένα από αυτούς σε επίπεδο τελείωσης. Δεν έχουν περάσει καν δυο χρόνια από τότε που ανακοινώθηκε ο θάνατος του Bowie και πραγματικά οι αντιδράσεις κράτησαν τουλάχιστον για 3 μήνες, αν μη τι άλλο οι δημόσιες και άμεσες διότι σε βάθος χρόνου, κυριολεκτικά, του 2016, είχαμε και τις αποτιμήσεις όσο και απαξιώσεις σε κάποιες περιπτώσεις με ζητήματα που αφορούσαν την τελευταία του δισκογραφική κατάθεση.

Πηγαίνοντας πέρα από την όποια κατάθεση περί Λαζάρων και Χαζάρων προσωπικά πρέπει να ομολογήσω ότι δεν μπορώ να ακούσω πια τον αείμνηστο. Δεκάδες φορές έκτοτε έχω για επαγγελματικούς λόγους βρεθεί μπροστά σε ακροάσεις και απλά άκουσα, δεν συμμετείχα ως ακροατής. Χαρακτηριστικό παράδειγμα όταν πριν από λίγες ημέρες ο συνεργάτης μου στο ραδιόφωνο, ο Χάρης Συμβουλίδης, έβαλε το Heroes και επέμεινα στωικά μέχρι να τελειώσει. για προσωπικές ακροάσεις ούτε λόγος. Πιστοποίησα για άλλη μία φορά αυτό που είχα μήνες πριν συνειδητοποιήσει.

bowie 2.gif

Στην αρχή νόμιζα ότι με είχε πιάσει κρίση εστετισμού. Ακούει και η κλαίουσα θεία το Alladin Sane και θυμάται τα γεννοφάσκια της πριν μεταμορφωθεί σε κούγκαρ και ξαναζεί την επανάσταση της, τι διάολο σχέση έχω εγώ με αυτό. Μετά νόμιζα ότι με πονάει η διαδικασία ακρόασης αυτού του μυθικού, κυριολεκτικά, καλλιτέχνη σε σχέση με την απώλεια του. Εν τέλει συνειδητοποίησα το γιατί δεν μπορούσα να ακούσω πια David Bowie. και αυτό αφορούσε ακόμα και δίσκους που προσωπικά βρίσκονται στο υψηλότατο σημείο γενικότερης κατάταξης για το μουσικό γούστο μου, όπως το The Man who sold the World και το Diamond Dogs – στη βερολινέζικη τριλογία μήτε στις ράχες των δίσκων δεν ακουμπάω το βλέμμα μου για τους παρακάτω λόγους. Αυτό τελικά είχε να κάνει με μια ολότελα διαφορετική σχέση που έχτισε ο συγκεκριμένος καλλιτέχνης με το κοινό του, πιστό ή ευκαιριακό, και πραγματικά εκεί αντιλαμβάνεσαι το ιδιοφυές της κατασκευής της εικόνας του, από τον ίδιο και όχι τον εκάστοτε manager ή συμβία του. Η σχέση του ακροατή με τον Bowie δεν μετέρχεται της κλασσικής οδού όπου η εικόνα του όπως αναπλάθεται βάσει μνήμης τελειώνει με την ακρόαση της όποιας σύνθεσης ή ολόκληρου δίσκου και θα ακολουθήσει ή το επόμενο track ή μια σύντομη συζήτηση (εντός του ακρατή ή με κάποιον που μετέχει της ακρόασης) αντίστοιχα.

Ο Bowie κατάφερε και δάμασε τη σιδερένια εξίσωση που ήθελα τη μνημονοχώρα να ασχολείται με αυτόν αποκλειστικά στα 4.33 ή στα 5.25 ή στα 3.52 που ισχύει χρονικάbowie 3.gif μία ηχογραφημένη σύνθεση. Στεκόταν ως μία περσόνα απόλυτα ζωντανή όχι λόγω του μύθου της αλλά των συνεχών δράσεων και επιτεύξεων της, απόλυτα σύμφυτη με το σήμερα σε κάθε περίπτωση (ακόμα και όταν του χρεώθηκαν υπερβολικά νεωτεριστικές ή καθυστερημένα εκφρασμένες ιδέες) και χωρίς δόση υπερβολής έστεκε ως ένας ζωγράφος που σου παραδίδει τον ακόμα νωπό καμβά του ενώ σου δείχνει μέσα στο εργαστήριο του και τη διαδικασία στελέχωσης της επόμενης παλέτας του ή τη μεθοδολογία της επόμενης εικόνας που έχει στο μυαλό. Δεν σταμάτησε ποτέ να απασχολεί, ακόμα και όταν αραίωσαν στα 00s οι τομές του στην επικαιρότητα, τη συνείδηση των ακροατών αλλά και των αναγνωστών του μουσικού τύπου όχι με τερτίπια αλλά με σοφά και στρατηγικά τοποθετημένες δηλώσεις ή εκκινήσεις κάποιας ηχογράφησης/συνεργασίας/τουρνέ.

Αυτό δεν μπορεί να το πει εύκολα για κάποιους άλλους που απλά επιλέγουν να μιλούν όταν πρέπει (Springsteen) ή μας βομβαρδίζουν με την όποια κίνηση τους (βλέπε το newsletter των U2). Ο Bowie επέλεξε να είναι καλλιτέχνης σε παράλληλη πορεία με τα έργα του και απόλυτα ζωντανή, ως μία φιγούρα που έστεκε παράλληλα με κάθε δίσκο, μοχλεύοντας και ανακινώντας συζητήσεις για το έργο του σε κάθε προσέγγιση του οποιουδήποτε σημείου της δισκογραφίας του, εκεί όπου άλλοι έχουν λυμένα και πεπερασμένα πια τα σχόλια που μπορεί να αφορούν προηγούμενες δουλειές τους, ακόμα και αν μιλάμε για κορυφαίους όπως ο Iggy, οι Stones, οι Metallica (για απόλυτα προφανείς λόγους αναφέρω σχήματα και καλλιτέχνες που συνεχίζουν να υφίστανται ως καλλιτεχνικές δράσεις).

Ο μόνος που μπορούμε να πούμε ότι έχει μια παρόμοια δράση είναι ο David Byrne αλλά αυτός επέλεξε πολλές φορές τη σιωπή έτσι ώστε να υπάρχουν αρκετά κενά στις όποιες δυνητικές συζητήσεις, δεν είναι τυχαίο όμως ότι μιλάμε και πάλι για ένα καλλιτέχνη που έχει πάει προ πολλού, αν όχι εξαρχής, πέρα από την κλασσική λογική του μουσικού, εφαρμόζοντας όπως και ο Bowie αρχές και λογικές περισσότερο σοφιστικέ και που έχουν παρυφές σε θεωρίες φιλοσοφικής διάστασης και όχι απλά ενστικτώδους εκβολής ηλεκτρισμού, όπως αρκετοί από παραπάνω αναφερόμενους.

Διαπίστωσα πρόσφατα λοιπόν ότι η απουσία του Bowie από τη ζωή αφαιρεί ένα σημαντικό κομμάτι της ίδιας της κατάθεσης του, οι δίσκοι δεν μπορούν για μένα να λειτουργήσουν παρά μόνο ως μνημεία, και ως γνωστόν ο Άγγλος δεν ήθελε μαυσωλεία σε κανένα επίπεδο. Αυτό το τελευταίο το κρατώ πάντα ως υποσημείωση μέσα μου. Αναφορές στο έργο του ακόμα και σε φαινομενικά άσχετες συζητήσεις ναι, ρετροσπεκτίβες νεκρομαντικού χαρακτήρα και ολολυγμούς όχι.

Ο Bowie λειτουργούσε παράλληλα με το έργο του όχι ως ένας αποκομμένος από αυτό λειτουργός μίας επαγγελματικής κάρτας που γράφει πάνω «μουσικός».

Στυλιανός Τζιρίτας

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s