Περί του Γιάννη Ανδρέου: Αποχαιρετώντας έναν ιδιαίτερο φίλο και έναν καταπληκτικό μεταφραστή

ΑΝΔΡΕΟΘ

Είναι δύσκολο να αποχωρίζεται ο κόσμος της μετάφρασης μία εργατική μορφή όπως ο Γιάννης Ανδρέου, ο οποίος έφυγε πριν από δύο εβδομάδες στα Χανιά όπου και ζούσε με την οικογένεια του τα τελευταία χρόνια. Και αυτό δεν αποτελεί έναν έπαινο μετά θάνατο και επί του τυπικού αλλά μία διαπίστωση που είχαν διαρκώς οι συνεργάτες του από τη δεκαετία του 80 απ’ όταν και ο Ανδρέου μπήκε στο χώρο των (ανεξάρτητων αρχικά) εκδόσεων.

Επέλεξα να αφήσω ένα μικρό διάστημα να περάσει από την εβδομάδα που κάποιοι άνθρωποι (φίλοι, συνεργάτες) σοκαρισμένοι από το νέο του θανάτου του είχαμε τον Γιάννη Ανδρέου καθημερινώς μέσα στη σκέψη μας ως απότοκο της εκτίμησης προς αυτόν, θεώρησα ότι θα έγραφα πιο υπερβολικά , εν θερμώ εν ολίγοις, κάτι που ο Ανδρέου θα το μισούσε (κυριολεκτικά) και μάλιστα ιδιαίτερα από εμένα που πάντα με κατακεραύνωνε για το (όχι μόνο λεκτικό) βερμπαλισμό μου. Εντούτοις αυτή τη στιγμή που γράφω διαπιστώνω ότι και εκείνη την ημέρα έτσι θα τα έγραφα, η ψύχραιμη ματιά από τους άλλους ακόμα και για τον ίδιο είναι κάτι που φανερά κατέκτησε επίσης ο Ανδρέου στη ζωή του.

Γεννημένος το 1966 στη Μυτιλήνη αλλά κάτοικος Αθήνας από το 1973 ο Ανδρέου ήταν από τους πλέον φλογισμένους λάτρεις της επιστημονικής φαντασίας κρατώντας, όμως, επιμελώς τις αποστάσεις του από τη στυγνή εμπορευματοποίηση (ειδικότερα την κινηματογραφική) του είδους. Απόδειξη της αγάπης του για την  επιστημονική φαντασία δεν ήταν μόνο οι δεκάδες συλλογές αλλά και ολοκληρωμένες νουβέλες που είχε μεταφράσει για λογαριασμό πολλών εκδοτικών οίκων

Ο Ανδρέου δεν ήταν απλά εργασιομανής, θεωρούσε ότι η δουλειά και ο τρόπος που κάποιος περαιώνει τη δουλειά του χαρακτηρίζει τον ίδιο των άνθρωπο, όχι μόνο το αποτέλεσμα αυτής. Στις συζητήσεις που είχα την τύχη να κάνω μαζί του πάντα αναδυόταν όχι μόνο για την επιστημονική φαντασία αλλά για ολόκληρο το θόλο της γλώσσας και του γραπτού λόγου όχι μόνο μία ενδελεχής ενασχόληση και μια ειλικρινής αγάπη. Παράλληλα ήταν ακραιφνής εστέτ απέναντι στην προχειρότητα και μισούσε τα βιαστικά. Παροιμιώδης ισχυρογνώμων, κατάφερνε να ασκεί επιρροή πάντα σtους συνεργάτες του αναφορικά με τη μεθοδολογία που έπρεπε να ακολουθηθεί για να ολοκληρωθεί μία εργασία, και στους παραπάνω βάζω και ανθρώπους που στην ιεραρχία των projects που εμπλεκόταν στέκονταν σε υψηλότερη θέση από αυτόν. Δεν υπάρχει περίπτωση να έχει γνωρίσει σε αυτή τη ζωή κάποιος τον Ανδρέου, να είχε συζητήσει μαζί του και να μην έφευγε με ένα τουλάχιστον εντυπωσιασμένο ύφος αναφορικά με τον κυκλική γνώση που διέθετε και την συμπερασματική λογική που ακολουθούσε ως οδό.

Η εμπλοκή του τα τελευταία χρόνια με το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Αθήνας, ​το Φεστιβάλ Γαλλόφωνου Κινηματογράφου καθώς με την Ταινιοθήκη της Ελλάδος ήταν απόλυτης συνοχής με την εκτενή σχέση του με τον κινηματογράφο σε επίπεδο όχι μόνο παρακολούθησης της εξέλιξης του μέσου αλλά και ως οξύτατου επικριτή της τσαπατσουλιάς που επικρατεί για χρόνια στο χώρο της κινηματογραφικής μετάφρασης διαλόγων.

Αν πρέπει να κορφολογήσουμε μερικά βιβλία από τιw μεταφράσεις του Ανδρέου σε αυτά θα πρέπει να συμπεριληφθούν οπωσδήποτε κατά τη γνώμη μoυ τα κάτωθι:

*Smith CordwainerΜαταίως ζουν οι Σαρωτές (Απόπειρα/1991)

*Philip K. DickΚυλήστε δάκρυά μου, είπε ο αστυνόμος  (Μέδουσα/1991)

*Roger ZelaznyΟ γυρισμός του δήμιου (Απόπειρα/1994)

*Raymond CarverΣτιγμιότυπα (Απόπειρα/1994)

*Colin WilsonΟ ξένος (Οξύ/1999)

*Alain De BottonΠώς ο Προυστ μπορεί να αλλάξει τη ζωή σου (Εκδόσεις Πατάκη/2006)

*Simon CritchleyΤο βιβλίο των νεκρών φιλοσόφων (Εκδόσεις Πατάκη / 2009)

Να υποσημειώσω επίσης κάτι. Την Τετάρτη 22 Αυγούστου, λίγες ημέρες μετά το θάνατο του και την επομένη της κηδείας του προβλήθηκε στα πλαίσια του Open Air στο Θέατρο της Ρεματιάς, ο Συλλέκτης, η τελευταία ταινία που μετέφρασε ο Γιάννης Ανδρέου, σε μία προβολή αφιερωμένη στη μνήμη του (όπως χαρακτηριστικά έγραφε και το σχετικό δελτίο τύπου). Είναι λοιπόν τουλάχιστον βάρβαρο λοιπόν να γίνεται στη διπλά λάθος το όνομα του στη σχετική και να ακούγεται (δις, γι αυτό και το χαρακτηρίζω βάρβαρο) το όνομα του ως «Γιώργος Ανδρέου». Θα γέλαγε ο Γιάννης αν μπορούσε να το παρακολουθήσει από μία μεριά αλλά την ίδια στιγμή θα εκνευριζόταν και αφάνταστα. Την προχειρότητα εξάλλου μαχόταν σε κάθε της (και όχι μόνο φιλολογική) έκφανση, καθημερινά.

Το παραπάνω κείμενο δεν είναι σε καμία περίπτωση πλήρες είτε αναφορικά με την προσωπικότητα του Γιάννη Ανδρέου (θα μπορούσα για παράδειγμα να παραθέσω πολλά ενσταντανέ συζητήσεων περί μουσικής, όπου και είχε πολύ καλό κριτήριο αξιολόγησης και όχι μόνο εγκυκλοπαιδική κάλυψη είτε ανεκδοτολογικό υλικό από τις μεταφράσεις που αναλάμβανε είτε ακόμα και ένα ακόμα πιο εκτενές ιστορικό των δράσεων του, εργάστηκε χρόνια και σε εταιρεία που δραστηριοποιούνταν στο χώρο των εκδόσεων περί ηλεκτρονικών υπολογιστών μιας και ήταν συν τι άλλοις πομπός στιβαρής γνώσης πάνω στους ηλεκτρονικούς υπολογιστές) αλλά ακόμα και έτσι ήταν επιβεβλημένο για μία προσωπικότητα του διαμετρήματος του.

Στυλιανός Τζιρίτας

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s